Kvasir, fyrsti íslenski mjöður nútímans og hinn kolsvarti Surtur mæta til leiks

Birt þann af

IMG_1069Hó hó hó, nú eru litlu jólin að hefjast hjá íslenskum bjórnördum.  Þorrinn rétt handan við hornið sem þýðir Þorrabjór eins og maður getur í sig látið.  Ég veit að ég er ekki einn um það að hafa verið að bíða í heilt ár eftir Þorrabjór Borgar 2014.  Á morgun á sjálfum bóndadeginum er þessi bið loks á enda þegar allir Þorrakarlarnir koma til bygða.  Þar á meðal er vissulega Surtur nr 23, 10% þurrhumlaður imperial stout sem án efa á eftir að gleðja blótandi Íslendinga nær og fjær en frændur hans Surt 8, 8,1 og 15 þekkja menn nú þegar hafa fengið góðar viðtökur.  Ekki nóg með það heldur tefla þeir einnig fram alveg einstökum drykk sem við megum ekki kalla bjór. Sá heitir Kvasir nr 22 sem er mjöður bruggaður eftir íslenskum hefðum.  Virkilega skemmtilegt verkefni og verður án efa gaman fyrir sanna íslenska víkinga að ryfja upp löngu gleymd kynni við þennan göruga drykk og hvaða tímasetning hentar betur en Þorramánuður fyrir svona „aftur til forfeðranna drykk“?
Nafnið er komið úr norrænu goðafræðinni en Kvasir var nokkuð sérstakur gaur sem búinn var til úr hrákum ása og vana (mismunandi tegundir guða í goðafræðinni).  Hann átti hins vegar skamma ævi því bíræfnir dvergar tveir drápu Kvasir og bjuggu til úr honum mjöð sem veitti þeim er drakk skáldargáfu.  Já nú veit ég ekki, þeir félagar Valli og Stulli er vissulega framúrskarandi bjórgerðarmenn en hvort þeir séu á stalli guða á borð við ása og vana verður að liggja á milli hluta.  Hvað sem því líður þá skópu þeir þennan bjór og mögulega, líklega kannski hafa þeir laumað nokkrum hrákaslummum með til að hafa þetta allt eftir bókinni.  Svo má til gaman geta að ef menn drekka mikið af þessum mjöð þá fer að bera á skáldargáfum, þetta á reyndar við um alla áfenga drykki ef út í það er farið.

IMG_1085Ef við kíkjum aðeins á þessa tvo drykki þá kemur Surtur (23)  í sínum svörtu  flottu fötum sem fara honum einstaklega vel.  Í glasi er hann samur við sig kolsvartur með dásemlagan froðuhaus sem hangir vel inni. Þetta er ekki alveg hinn klassíski Surtur, ef það er þá til, því nú hafa þeir notað slatta af humlum í karlinn eða eiginlega alveg haug af þeim til að hressa hann við, þurrhumlun að hætti ameríkanans!  Fyrir vikið verður þetta aðeins öðruvísi stout, mætti jafnvel kalla hann imperial black IPA því humlarnir koma vel við sögu.  Hann er þó nær því að vera bara humlaður imperial stout að mínu mati þar sem hann nær ekki alveg þessum IPA hæðum, en maður ræður svo sem bara sjálfur.  Hvort sem um ræðir þá er þetta stórgóður bjór, haugur af ferskum humlum í nefi og í munni er hann bragðmikill með meðal fyllingu.  Hann er ekki eins mjúkur og smooth eins og Surtur nr 8 þar sem humlarnir gera hann heldur hvassari.  Sætan er hæfileg en einmitt þannig vil ég hafa imperial stout, ég vil amk ekki hafa þá of þurra og ristaða.  Humlarnir skapa mjög skemmtilegt jafnvægi við ristaðan brennda kornkeiminn.  Flott og ljúft eftirbragð og áfengið kemur hvergi fyrir.  Frábær bjór sem ég held að þjóðin eigi eftir að verða ánægð með.  Svo er það geymslan, nú er nefnilega komin dálítil hefð fyrir því að geyma öflugu karlana frá Borg í amk ár.  Þetta er ágætis pæling, Surtur 23 gæti alveg komið vel út í geymslu en hann myndi vissulega tapa humlunum og þeim ferskleika.  Það er þó ekkert sem segir að hann verði verri fyrir vikið og held ég að menn verði bara að prófa og sjá hvað setur…..það er jú það sem er svo skemmtilegt við þetta sport ekki satt?

Svo er það Kvasir, fyrsti íslenski mjöður nútímans.  Til að byrja með þarf að árétta að hér er alls ekki um bjór að ræða heldur mjöð.  Mjöður á í raun meira skylt við vín ef út í það er farið en það er t.d. ekkert korn notað við gerjunina heldur hunang.  Það er því mikilvægt að demba sér í þetta með því hugarfari, ekki reyna að finna einhver bjórelement í honum.  Kvasir er síaður og  ofsalega fallegur í glasi, fullkomlega kristaltær og ljós.  Enginn froðuhaus sem að þessu sinni er viðeigandi, ekki finnum við froðu á hvítvíni t.d.   Ég hellti Kvasir í Borgar glasið en ég held að hann kæmi betur út í elegant hvítvínsglasi eða kokteilglasi jafnvel.  Í nefi eru heilmikið krydd, eitthvað sem minnir á myntu og vanillu.  Í munni er hann ofsalega bragðmikill og ferskur, heilmikil sæta en þó ekki eins og það hljómar þegar maður hugsar hunang.  Hann er dálítið þurr á tungu einnig og smá sýrður.  Minnir mjög á þurrt hvítvín með gosi, ja eða hugljúft Cava (hefði getað sagt freyðivín en er bara svo skotinn í Cava).  Þó Kvasir sé 9% þá finnur maður það hvergi í bragði, eitt prik þar.  Þessi drykkur kom mér virkilega á óvart og ég held að fleiri eiga eftir að reka upp stór augu og kunna vel að meta.  Þó svo að Þorrinn sé tilvalinn tími til að tefla svona drykk fram eins og fram hefur komið hér að ofan þá held ég að þetta sé einnig kjörinn sumardrykkur.  Ískaldur mjöður í sumarsólinni og hvað þá með sushi í stað hvítvíns, ja eða humar?  Ég hvet menn og konur til að prófa þennan flotta mjöð og kaupa nóg til að geyma fram á sumar, það er amk eitthvað sem undirritaður ætlar að gera.  Kvasir er hins vegar síaður og því lítið líf í honum og spurning hversu mikið hann breytist með aldrinum?  Ég spurði Valla af þessu fyrr í kvöld og hann sagðist bara ekki hafa hugmynd hvað myndi gerast.  Um að gera bara að prófa.
Kvasir kemur sem sagt í vínbúðina á næstu dögum, hann nær þó ekki inn fyrir morgundaginn og verða menn því að bíða fram í næstu viku.

Já báðir þessir drykkir fá mín atkvæði og enn og aftur kemur það skýrt fram hversu flott brugghús Borg er.  Ég er ekki einn um þessa skoðun því í kvöld mátti almennt heyra margar ánægjuraddir meðal fólks sem mætti í kvöld á Þorrasmakkið á K-bar.  Að venju var fullt út af dyrum. Þessir félagar hér að neðan voru mjög sáttir, bæði með Surtinn en einnig mjöðinn góða.

IMG_1082

Umdeildasti Þorrabjór allra tíma – Hvalur

Mynd | Posted on by

Umdeildasti Þorrabjór allra tíma - Hvalur

Nú er Þorrinn alveg rétt handan við hornið, árstími sem þar til nýlega hefur verið fjarri því að vera í uppáhaldi hjá undirrituðum enda hefur gallsúr og úldinn(*) furðumatur ekki mikið höfðað til mín til þessa. Jafnvel brennivínið sem sumir segja að bjargi þessu öllu saman hefur ekki átt mikið uppá pallborðið að sækja. Þetta hefur þó allt breyst eftir að brugghús landsins tóku uppá því að brugga árstíðarbjór fyrir Þorrann. Nú er þetta allt í einu orðinn dálítið spennandi árstími því það er jú alltaf gaman að sjá hverju menn tefla fram hverju sinni og ekki skemmir það fyrir ef bjórinn er álíka furðulegur og ómetið sem menn borða þessa daga.

Einn af þessum bjórum í ár er einmitt þannig, furðubjór, nýr bjór frá brugghúsinu Steðja í Borgarfirði sem þeir kalla Hvalur Þorrabjór. Bjór þessi er ekki kominn á markað en hefur nú þegar vakið gríðarlega athygli bæði hér heima og úti í hinum stóra heimi. Líklega er þetta með sérstakari bjórum í veröldinni því Hvalur er eini bjórinn sem vitað er um sem bruggaður er með hvalmjöli. Þetta fer vissulega fyrir brjóstið á náttúruvinum um alla jörð, fólki sem heldur líklega að hér hafi heil hvalahjörð látið lífið fyrir bjórinn, einn hvalur á bjór! Þessar skoðanir sínar hafa menn látið í ljós bæði í fjölmiðlum erlendis sem og með grófum hótunum sem streyma nú inn um lúgur þeirra Steðjamanna. Þetta eru allt frá innantómum fúkyrðum að beinlínis lífhótunum sem m.a. felast í því að breyta eiganda Steðja, Dagbjarti Arilíussyni í bjór. Dagbjartur lætur þetta hins vegar allt sem vind um eyru þjóta og fagnar allri umfjöllun enda erfiður markaður þar sem menn þurfa að bera af til að koma sér á framfæri. Öll orka Dagbjarts beinist svo þessa dagana meira að því að koma þessum furðubjór á markað hér fyrir Þorran sem brestur á eftir 3 daga. Það er nefnilega svo að nú hefur framleiðslan og sala bjórsins verið bönnuð hér heima fyrir tilstuðlan Heilbrigðiseftirlits Vesturlands sem bendir á að allt hráefni til matargerðar verði að lúta ákv lögum. Þeir benda á Hvalur HF, þaðan sem mjölið er komið, hafi ekki leyfi til að framleiða mjöl til matvælaiðju.

Hvernig sem fer þá breytir það því ekki að hér er kominn fyrsti hvalabjór sögunnar sem smellpassar við Þorramatseðilinn. Sólúldnaðir selhreyfar, gallsúr hákarl, kafloðnir handplokkaðir hrútspungar eða hvað þetta heitir allt saman og svo ískaldur alíslenskur hvalbjór með, þetta hljómar bara allt svo rétt!
Bjórinn er 5.2% síaður og gerilsneyddur lagerbjór sem inniheldur einnig dálítið reykt malt og svo auðvitað hið próteinríka hvalmjöl frá Hval HF. Til að gera þetta enn þjóðlegra má svo finna hluta af texta úr Hávamálum á merkimiðanum, eitthvað sem sjálfur Óðinn átti að hafa lesið. Miðinn er svo að lögun eins og hvalur svo ekki fari á milli mála um hvað ræðir.

Það berjast um ýmsar tilfinningar í manni þegar maður opnar flöskuna og ekki laust við að það votti fyrir dálitlu stressi. Hér er maður með harðbannaðan drykk sem inniheldur mögulega baneitrað ósamþykkt hvalamjöl úr föllnum spendýrum í útrýmingarhættu. Verður þetta síðasti bjórinn minn? Var þetta síðasti hvalurinn á jörðinni? Verður þetta kannski einhver horbjóður eins og flest annað á borðum landsmanna yfir Þorran?
Allar þessar pælingar hverfa hins vegar um leið og bjórnum er hellt í glas og maður sér að hér er bara um bjór að ræða þó hann sé kannski ekki venjulegur. Fallegur í glasi koparrauður að lit með ágætis froðuhaus. Í nefi er lítið að gerast en það er þó dálítill reykkeimur sem kemur vel út. Svo veit ég í raun ekkert hvernig hvalmjöl ilmar en það er þarna einhver keimur sem ég hef ekki fundið áður.
Í munni er hann bragðmikill og kitlandi. Þægilega humlaður, ögn reyktur og svo einhver kornkeimur og sæta sem kemur fram í bakgrunni, eitthvað sem ég hef aldrei fundið áður. Minnir í raun ekkert á hvalkjöt enda kannski ekki við því að búast af mjöli. Skemmtilegur keimur samt og passar nokkuð vel við rest og gefur ljúft og langt eftirbragð.

Allt í allt vandaður og skemmtilegur bjór sem ég held að muni sóma sér mjög vel sem matarbjór ef hann yfir höfuð kemst á markað. Væri mjög spennandi að smakka hann með steiktu hvalkjöti.  Ég held þó að það sem er skemmtilegast við bjórinn er að hann er framandi og unnin úr einhverju sem maður á ekki að venjast, hann gengur því sem Þorrabjór þar sem allt er leyfilegt en fyrir mína parta myndi ég líkast til ekki vera of spenntur ef um heilsársbjór væri að ræða. Ég get ekki varist því að mér finnst hvalmjöl ekki hjóma sérlega girnilega en kommon….það er jú Þorri! Hvet alla til að prófa þennan, sannir Íslendingar drekka hvalabjór eða hvað?
Vonum bara að þessi bjór komi á markað, ég veit að Dagbjartur er enn ekki búinn að gefa upp alla von, sjáum hvað setur næstu daga.

(*) Viðbót – ég hef áður lent í þessu, gleymi alltaf að passa mig en þegar ég rita um Þorramatinn á ég það til að hreyfa við viðkvæmum taugum fólks sem virkilega kann að meta þennan mat.  Það er bara gott og blessað, gaman að halda í hefðirnar en ég vil þó árétta að hér eru það mínar skoðanir sem koma hér fram.  Þegar ég tala um úldinn og skemmdan mat þá er það skírskotun í það þegar við Íslendingar bjuggum ekki yfir kælitækni nútímans og brugðum á það ráð að leggja mat í súr til að reyna að auka geymsluþol (forða honum frá örverum). Hvað er það annað en að skemma mat? Það er klárlega skilgreiningaratriði hvenær eitthvað er skemmt, sumir segja t.d. sykur skemma kaffidrykkinn, of sterk krydd skemmi ákv rétt, of mikil sósa, kolröng sósa og svona mætti lengi telja.  Mjólk er t.d. ekki beint skemmd ef hún hefur súrnað, hún er það hins vegar að mínu mati.  Hvenær er svo mygluostur skemmdur….það er smekksatriði.  Alla vega, í mínum augum er mikið af þessum Þorramat skemmt.  Úldið er svo annað mál, tek bara svona til orða.  En þá er það hér með komið fram!