Umdeildasti Þorrabjór allra tíma – Hvalur

Umdeildasti Þorrabjór allra tíma - Hvalur

Nú er Þorrinn alveg rétt handan við hornið, árstími sem þar til nýlega hefur verið fjarri því að vera í uppáhaldi hjá undirrituðum enda hefur gallsúr og úldinn(*) furðumatur ekki mikið höfðað til mín til þessa. Jafnvel brennivínið sem sumir segja að bjargi þessu öllu saman hefur ekki átt mikið uppá pallborðið að sækja. Þetta hefur þó allt breyst eftir að brugghús landsins tóku uppá því að brugga árstíðarbjór fyrir Þorrann. Nú er þetta allt í einu orðinn dálítið spennandi árstími því það er jú alltaf gaman að sjá hverju menn tefla fram hverju sinni og ekki skemmir það fyrir ef bjórinn er álíka furðulegur og ómetið sem menn borða þessa daga.

Einn af þessum bjórum í ár er einmitt þannig, furðubjór, nýr bjór frá brugghúsinu Steðja í Borgarfirði sem þeir kalla Hvalur Þorrabjór. Bjór þessi er ekki kominn á markað en hefur nú þegar vakið gríðarlega athygli bæði hér heima og úti í hinum stóra heimi. Líklega er þetta með sérstakari bjórum í veröldinni því Hvalur er eini bjórinn sem vitað er um sem bruggaður er með hvalmjöli. Þetta fer vissulega fyrir brjóstið á náttúruvinum um alla jörð, fólki sem heldur líklega að hér hafi heil hvalahjörð látið lífið fyrir bjórinn, einn hvalur á bjór! Þessar skoðanir sínar hafa menn látið í ljós bæði í fjölmiðlum erlendis sem og með grófum hótunum sem streyma nú inn um lúgur þeirra Steðjamanna. Þetta eru allt frá innantómum fúkyrðum að beinlínis lífhótunum sem m.a. felast í því að breyta eiganda Steðja, Dagbjarti Arilíussyni í bjór. Dagbjartur lætur þetta hins vegar allt sem vind um eyru þjóta og fagnar allri umfjöllun enda erfiður markaður þar sem menn þurfa að bera af til að koma sér á framfæri. Öll orka Dagbjarts beinist svo þessa dagana meira að því að koma þessum furðubjór á markað hér fyrir Þorran sem brestur á eftir 3 daga. Það er nefnilega svo að nú hefur framleiðslan og sala bjórsins verið bönnuð hér heima fyrir tilstuðlan Heilbrigðiseftirlits Vesturlands sem bendir á að allt hráefni til matargerðar verði að lúta ákv lögum. Þeir benda á Hvalur HF, þaðan sem mjölið er komið, hafi ekki leyfi til að framleiða mjöl til matvælaiðju.

Hvernig sem fer þá breytir það því ekki að hér er kominn fyrsti hvalabjór sögunnar sem smellpassar við Þorramatseðilinn. Sólúldnaðir selhreyfar, gallsúr hákarl, kafloðnir handplokkaðir hrútspungar eða hvað þetta heitir allt saman og svo ískaldur alíslenskur hvalbjór með, þetta hljómar bara allt svo rétt!
Bjórinn er 5.2% síaður og gerilsneyddur lagerbjór sem inniheldur einnig dálítið reykt malt og svo auðvitað hið próteinríka hvalmjöl frá Hval HF. Til að gera þetta enn þjóðlegra má svo finna hluta af texta úr Hávamálum á merkimiðanum, eitthvað sem sjálfur Óðinn átti að hafa lesið. Miðinn er svo að lögun eins og hvalur svo ekki fari á milli mála um hvað ræðir.

Það berjast um ýmsar tilfinningar í manni þegar maður opnar flöskuna og ekki laust við að það votti fyrir dálitlu stressi. Hér er maður með harðbannaðan drykk sem inniheldur mögulega baneitrað ósamþykkt hvalamjöl úr föllnum spendýrum í útrýmingarhættu. Verður þetta síðasti bjórinn minn? Var þetta síðasti hvalurinn á jörðinni? Verður þetta kannski einhver horbjóður eins og flest annað á borðum landsmanna yfir Þorran?
Allar þessar pælingar hverfa hins vegar um leið og bjórnum er hellt í glas og maður sér að hér er bara um bjór að ræða þó hann sé kannski ekki venjulegur. Fallegur í glasi koparrauður að lit með ágætis froðuhaus. Í nefi er lítið að gerast en það er þó dálítill reykkeimur sem kemur vel út. Svo veit ég í raun ekkert hvernig hvalmjöl ilmar en það er þarna einhver keimur sem ég hef ekki fundið áður.
Í munni er hann bragðmikill og kitlandi. Þægilega humlaður, ögn reyktur og svo einhver kornkeimur og sæta sem kemur fram í bakgrunni, eitthvað sem ég hef aldrei fundið áður. Minnir í raun ekkert á hvalkjöt enda kannski ekki við því að búast af mjöli. Skemmtilegur keimur samt og passar nokkuð vel við rest og gefur ljúft og langt eftirbragð.

Allt í allt vandaður og skemmtilegur bjór sem ég held að muni sóma sér mjög vel sem matarbjór ef hann yfir höfuð kemst á markað. Væri mjög spennandi að smakka hann með steiktu hvalkjöti.  Ég held þó að það sem er skemmtilegast við bjórinn er að hann er framandi og unnin úr einhverju sem maður á ekki að venjast, hann gengur því sem Þorrabjór þar sem allt er leyfilegt en fyrir mína parta myndi ég líkast til ekki vera of spenntur ef um heilsársbjór væri að ræða. Ég get ekki varist því að mér finnst hvalmjöl ekki hjóma sérlega girnilega en kommon….það er jú Þorri! Hvet alla til að prófa þennan, sannir Íslendingar drekka hvalabjór eða hvað?
Vonum bara að þessi bjór komi á markað, ég veit að Dagbjartur er enn ekki búinn að gefa upp alla von, sjáum hvað setur næstu daga.

(*) Viðbót – ég hef áður lent í þessu, gleymi alltaf að passa mig en þegar ég rita um Þorramatinn á ég það til að hreyfa við viðkvæmum taugum fólks sem virkilega kann að meta þennan mat.  Það er bara gott og blessað, gaman að halda í hefðirnar en ég vil þó árétta að hér eru það mínar skoðanir sem koma hér fram.  Þegar ég tala um úldinn og skemmdan mat þá er það skírskotun í það þegar við Íslendingar bjuggum ekki yfir kælitækni nútímans og brugðum á það ráð að leggja mat í súr til að reyna að auka geymsluþol (forða honum frá örverum). Hvað er það annað en að skemma mat? Það er klárlega skilgreiningaratriði hvenær eitthvað er skemmt, sumir segja t.d. sykur skemma kaffidrykkinn, of sterk krydd skemmi ákv rétt, of mikil sósa, kolröng sósa og svona mætti lengi telja.  Mjólk er t.d. ekki beint skemmd ef hún hefur súrnað, hún er það hins vegar að mínu mati.  Hvenær er svo mygluostur skemmdur….það er smekksatriði.  Alla vega, í mínum augum er mikið af þessum Þorramat skemmt.  Úldið er svo annað mál, tek bara svona til orða.  En þá er það hér með komið fram!

Founders Brewing eitt besta brugghús veraldar á Íslandi

FoundersBreakfastStoutFounders Brewing er frábært amerískt örbrugghús, eitt af gríðarlega mörgum slíkum í Bandaríkjunum en eins og menn vita er líklega hvergi annars staðar í heiminum eins mikil gróska í örbrugghúsum eða craft breweries eins og þau kallast á amerískunni.  Þetta eru brugghús sem einbeita sér af því að brugga vandaðan og spennandi bjór fyrir kröfuharða bjóráhugamenn í stað fjöldaframleiðslu á hlandkenndum vökva á borð við Miller, Budweiser og hvað þetta heitir allt saman. Þetta er harður heimur og ekki sjálfgefið að þessi brugghús geti fótað sig á mörkuðum þar sem samkeppnin er mikil. Það eru þó nokkur brugghús sem hafa náð að skara framúr og er dálítið merkilegt að spekúlera aðeins í því hvað veldur því.  Afhverju standa nokkur brugghús uppúr fjöldanum, hvað er það sem þau gera sem önnur ekki gera? Það er ekki gott að segja en leiða má líkum að því að það sé einhver blanda af hugviti í markaðsmálum og svo auðvitað gæði bjórsins sem ráða hvað mestu.  Hvað sem því líður þá er Founders er eitt af þessum brugghúsum sem hefur náð ákveðnum stalli í bjórheiminum og er bjór þeirra með þeim eftirsóttustu í heiminum, amk bjórheiminum í dag.

Saga brugghússins er ein af þessum fallegu ævintýrum sem enduðu vel.  Það voru tveir áhugasamir heimabruggarar sem ákváðu að segja störfum sínum lausum og snúa sér alfarið að bjórgerð fyrir almennan markað.  Þeir helltu sér út í svimandi há bankalán og stofnuðu svo brugghúsið árið 1997.  Þetta var í Grand Rapids í Michigan.  Í upphafi brugguðu þeir bara hefðbundinn bjór, ekki vondan en ekkert sem menn tóku sérstaklega eftir, þeir voru á barmi gjaldþrots þegar þeir félagar Mike Stevens og Dave Engbers ákváðu að venda kvæðum í kross og skapa bjór eins og þeir vildu í raun sjálfir sjá bjórinn.  Bjór með hortugheit, eitthvað sem var ekki fyrir fjöldan heldur meira fyrir alvöru bjórnörda.  Þetta gekk svona líka vel upp hjá þeim félögum.  Vinsældir bjórsins jukust ár frá ári og nú er brugghúsið metið meðal bestu brugghúsa veraldar.  Á stærsta brjórsamfélagi veraldar Ratebeer.com hefur brugghúsið verið í 2.sæti yfir heimsins bestu brugghús tvö ár í röð og er nú í 3. sæti.  Þeir eiga einnig nokkra bjóra á lista yfir 50 bestu bjóra veraldar og bjór þeirra hefur unnið margoft til verðlauna á hinum ýmsu bjórkeppnum.

En afhverju er ég að skrifa um þetta flotta brugghús hér?  Jú ástæðan er sú að nú getið þið Íslendingar góðir smakkað brot af þessu ævintýri hér á Íslandi.  Já Founders hefur hafið landnám hér á landi og unnið er að því að eitthvað af þessu detti inn í ÁTVR en annars er hægt að nálgast bjórinn t.d. á Skúla Craft BarMicrobar og Roadhouse og líkast til víðar.

Ég hef smakkað nokkra í gegnum tíðina, Double Trouble Doubel IPA sem er ofsalega flottur DIPA, svo var það Breakfast Stout sem ég smakkaði fyrir nokkrum árum í Svíðþjóð.  Flottur stout sem unnið hefur til verðlauna.  Hann fæst einmitt hér á landi núna (þegar þetta er ritað).  Ég sé að ég hef ekki enn skrifað dóminn inn hérna og þarf ég að bæta úr því (er líklega krotað á servíettur einhverstaðar í skúffu).

photo 1Annar sem kominn er til landsins er svo Dirty Bastard Scotch Ale sem varð á vegi mínum á Roadhaous um daginn á fáránlega flottu verði vil ég bæta við.  Virkilega skemmtilegur bjór sem ég mæli sterklega með. Svo laumaði lítil bjórfluga að mér, eða kannski barfluga frekar að Founders All Day Session IPA væri á leið í ÁTVR.   Þetta er algjörlega frábær IPA og stendur fullkomlega undir nafni.  Þetta er svona bjór sem maður getur drukkið allan daginn nonstop.  Reyndar kom það mér á óvart hve fljótt hann kláraðist úr glasi, stórhættulegur alveg en það er svo sem það sem session bjór á að gera, þ.e.a.s vera auðdrekkanlegur bjór við öll tækifæri. All Day er fallegur í glasi, tær og flottur með fallega froðu.  Í nefi dansa amerískir humlar líkast til Cascade og Amarillo eða eitthvað í þeim dúr, ekkert annað rugl.  Í munni er meðal fylling og notalegt gos.  Humlar eru mjög hreinir og þægilegir og eftirbragð gott og langt.  Virkilega „clean“ IPA, ekkert rugl sem truflar.  Nokkurn veginn svona held ég að amerískur IPA eigi að vera og held ég að allir sem kunna vel við stílinn eigi eftir að elska þennan, líka þeir sem alls ekki fíla IPA heheh.  Já virkilega notalegur IPA og ef úr verður að hann fáist í ÁTVR þá mun þessi ávalt fljóta með í innkaupaferðum mínum í framtíðinni.

Svo er fleira spennandi sem undirritaður á eftir að smakka (þegar þetta er ritað) en mun klárlega laga það á næstu vikum.  Centennal IPA 7.2%, Porter 6.5% og Backwoods Bastard 10.2% sem reyndar mun fá þann heiður hér á bæ að verða Þorláksmessubjór ársins.